Ren Janina ren – Marjan Brouwers

ren-janina-renJanina Katz groeit in de jaren 30 van de vorige eeuw op in een Joods stadje ergens in Polen. Zij is het vijfde kind van haar ouders en een ‘cadeautje’. De vrolijke Janina zorgt ervoor dat haar moeder Bertha het verlies van haar zoon een plekje kan geven.
Maar dan wordt het oorlog en is de Joodse familie van Janina haar leven niet meer zeker. Tijdens een razzia zorgt moeder Bertha met gevaar voor eigen leven ervoor dat Janina, haar oogappeltje, uit handen van de Duitsers kan ontsnappen. Tien jaar oud is ze en op de vlucht voor de nazi’s.

Beschrijvende non-fictie is een genre dat ik regelmatig lees. ‘Met veel plezier’ is een toevoeging die ik maar weglaat, want meestal gaat het om indrukwekkende, of zelfs dramatische verhalen. Zo ook dit verhaal, over een Pools meisje dat aan de nazi’s ontkomt door de moed van haar moeder. Een oorlogsverhaal dus, maar zeker niet standaard.

In prettig leesbare stijl ontvouwt zich het verhaal van de familie Katz voor de ogen van de lezer. In 1930 stappen we in en we lopen zo een aantal jaren met de sympathieke familie mee. De omslag in sfeer wordt voelbaar wanneer de oorlog nadert. De hoop eraan te ontkomen, de angst dat de Duitsers toch ook hun stadje bezetten, de wanhoop als vader weggevoerd wordt naar Siberië. De ontberingen worden heviger, maar ook de sympathie voor deze familie groeit.  Oma, die oersterke vrouw. Maar ook Bertha, de moeder van Janina, die uiteindelijk de kracht heeft om haar dochter bij haar vandaan te sturen, wetend dat het kind verloren is als het bij haar blijft. Dat moment bracht het kippenvel op mijn armen… Hoe moet het voelen voor een moeder om je kind bij je weg te sturen, niet wetend of zij kans maakt te ontkomen, maar beseffend dat die kans er helemaal niet is als ze bij je blijft. Wetend dat je zelf, samen met je andere dochter, die kans dus ook niet hebt.

Het verhaal van Janina is krachtig en ontroerend. De foto’s die verspreid door het boek staan, maken haar verhaal nog tastbaarder. Voor mij werkt het bijzonder goed dat het verhaal is geschreven als een roman. Op deze manier komt het harder binnen dan wanneer het bij een journalistiek verslag was gebleven. Misschien dat het bij andere lezers net andersom werkt, maar ik vind de keuze voor fictie, berustend op een waargebeurd verhaal, een zeer goede.
‘Ren, Janina, ren!’ is een sterk portret van een bijzondere familie geworden, maar geeft tegelijkertijd een boeiend beeld van de Pools-Joodse gemeenschap in die donkere tijd in onze geschiedenis.

Conclusie: het indrukwekkende, op waarheid berustte verhaal over de manier waarop een 10-jarig meisje de oorlog overleeft.

Titel: Ren, Janina, ren! | Auteur: Marjan Brouwers & Jeannette van Dithuijzen | Uitgever: LM Publishers | ISBN: 9789460224225 | Blz.: 215

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!