Paradijs om de hoek – Peter ter Velde

Paradijs om de hoekJaap, een wat stille jongen, trouwt met de vlotte en knappe Truida. Ze krijgen twee kinderen, Freek en Gijs. Jaap en Truida zijn opgegroeid in hetzelfde dorp en opgevoed in de christelijke traditie. Na hun trouwen blijven ze trouw naar de kerk gaan. Maar dan komt er een nieuwe dominee in hun kerk en verandert alles. Vader Jaap raakt volkomen in de ban van de dominee en wordt zwaarder en zwaarder in zijn geloof. Truida en de jongens gaan hier noodgedwongen in mee. Freek kiest hetzelfde pad als zijn vader, maar Gijs is rebelser en gaat op zoek naar het leven en naar zichzelf.

Peter ter Velde is zoon van een bekende Nederlandse ‘televisiedominee’ en is dus zelf opgegroeid in christelijke kringen. Hij heeft zich bij het ouder worden hiervan los gemaakt. Ik was bang een boek te krijgen waar tegen het geloof en de kerk aan getrapt zou worden. Er zijn meerdere bekende schrijvers en cabaretiers die ook opgegroeid zijn in gereformeerde gezinnen en zich daar in hun werk flink tegen afzetten, zoals bijvoorbeeld Maarten ’t Hart en Freek de Jonge. Daar heb ik, ook opgegroeid en nog steeds behorend bij de kerk, moeite mee.

Het vorige boek van deze schrijver, ‘De vader en de zoon’ bevat veel autobiografische elementen. Ook in ‘Paradijs om de hoek’ komt weer een jongeman voor, die zich losmaakt van de verstikkende traditie die de kerk en het geloof voor hem geworden is.
Vader Jaap verandert zijn leven wanneer er een nieuwe dominee in zijn kerk komt. Zo mag zijn vrouw Truida geen korte rokken meer dragen, moet zij een hoed op naar de kerk en worden er op zondagmiddag geen leuke dingen meer gedaan. Truida moet kiezen tussen haar gezin verliezen of zichzelf verliezen. Ze kiest voor het laatste en volgt daarmee, noodgedwongen, de wensen van haar man.

Hoe mooi en herkenbaar heeft de schrijver de wereld van deze geloofsgemeenschap opgetekend. Zelf ben ik opgegroeid in ‘een lichtere tak’, maar deze wereld ken ik van familie en dorpsgenoten. ‘Paradijs om de hoek’ geeft een geloofwaardig en waarheidsgetrouw inkijkje in het leven van een orthodox gereformeerd gezin. En hoewel het verhaal zich vooral afspeelt in de jaren ’70 en ’80, is er eigenlijk nog niet zoveel veranderd.
Met name de beschreven geloofsbeleving trof mij in negatieve zin. De zonde drukt zo zwaar, genade is zo ver weg… Het leven is niets anders dan een groot tranendal… Voor ‘buitenstaanders’ voelt het misschien als overdreven als ze dit verhaal lezen, maar het is helaas wel realiteit. Zo ontzettend jammer!

Peter ter Velde heeft een duidelijke manier van schrijven. Beeldend, verhalend, maar zo af en toe slipt er een moeilijk of wat ouderwets aandoend woord tussendoor. Nu past dat wel goed in het verhaal, dus storend vond ik het niet. Het verhaal deed mij denken aan ‘Dorsvloer vol confetti’ van Franka Treur. Was mijn commentaar op dat boek dat ik graag had willen lezen hoe de hoofdpersoon zich uiteindelijk los gemaakt heeft uit de kerk, in ‘Paradijs om de hoek’ komt juist dat aspect wel uitgebreid aan de orde.

De personages zijn goed uitgewerkt. We leren de hele familie goed kennen. Het leven van Jaap en Truida trekt aan de lezer voorbij. Prachtig is daar dan ook de ontwikkeling te zien die ze meemaken. De keuzes die ze maken, of die ze opgelegd krijgen.
Respect voor Truida, die het geluk van haar gezin verkoos boven haar eigen geluk. Hoe vaak staat eigen geluk niet boven aan de agenda? Mensen snappen het niet dat iemand zichzelf kan wegcijferen voor het geluk van haar dierbaren. Ik vond dat juist het mooie van Truida, hoewel ze naar mijn mening wel heel ver ging in het volgen van haar man. Jezelf verliezen kan nooit de bedoeling zijn.
Respect echter ook voor Jaap, die zijn keuzes durft te overdenken en herzien en daarmee openingen creëert voor degenen die hem lief zijn. Niets is zo moeilijk als toegeven dat je niet goed bezig bent geweest…

Voorin het boek staat een bekend Bijbelverhaal opgetekend, namelijk het verhaal van de verloren zoon. ‘Paradijs om de hoek’ is de moderne versie van dit verhaal. De laatste hoofdstukken zijn zo ontzettend prachtig… Ik zat regelmatig met de tranen in mijn ogen. Wat mooi dat iemand, die zelf afscheid genomen heeft van het geloof van zijn vader en van de kerk in het algemeen, op zo’n respectvolle manier dit verhaal kan schrijven. Het verhaal laat zien dat ieder mens een eigen keuze heeft en zelf bepaalt hoe hij aan die keuze invulling geeft. Prachtig is het dan om te lezen hoe het respecteren van elkaars keuzes in plaats van verwijdering juist de weg naar elkaar weer opent… Duidelijk wordt echter ook meteen, dat het niet altijd zo makkelijk is als het lijkt. De verlorene wordt gezien en de geziene wordt verloren…

Conclusie: prachtig verhaal over een gesloten en orthodoxe geloofsgemeenschap, gebaseerd op het bekende Bijbelverhaal over de verloren zoon. Een verhaal over keuzes, respect en liefde voor elkaar.

Titel: Paradijs om de hoek | Auteur: Peter ter Velde | Uitgever: Conserve | ISBN: 9789054293736 | Blz.: 256

2 gedachten over “Paradijs om de hoek – Peter ter Velde

  • 6 december 2014 om 20:04
    Permalink

    Ik ben niet bepaald gelovig maar toch spreekt dit boek mij aan. Ik zet het bij op mijn te lezen lijst.

    Beantwoorden
    • 8 december 2014 om 10:57
      Permalink

      Dat vind ik leuk om te lezen! Ook al is er misschien gene herkenning, het boek geeft wel een waarheidsgetrouwe inkijk in deze geloofsgemeenschap.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!