Geachte heer M. – Herman Koch

Geachte meneer M. In ‘Geachte heer M.’ – het langverwachte nieuwe boek van Herman Koch – had de eens zo gevierde schrijver M. zijn grootste succes met een roman over de geruchtmakende verdwijning van Jan Landzaat. Deze leraar geschiedenis verdween na een korte affaire met een bloedmooie leerlinge, en werd voor het laatst gezien bij het vakantiehuisje waar zij met haar nieuwe vriendje verbleef. De roman was een bestseller en betekende M. s internationale doorbraak, maar nu, aan het eind van zijn carrière, raakt hij steeds meer in de vergetelheid. Maar niet bij zijn mysterieuze benedenbuurman, die M. scherp in de gaten houdt.

Wat heeft hij met de verdwijningszaak te maken? Met vlijmscherpe pen vertelt Herman Koch het intrigerende verhaal van een aftakelende schrijver, twee verliefde tieners en een verdwenen leraar. Door de bestseller lijkt hun lot voor eeuwig met elkaar te zijn verbonden. Geachte heer M. is een grootse roman over jaloezie en afgunst, vriendschap en liefde. Met zijn wereldwijd geroemde scherpe blik ontziet Herman Koch ook nu weer niets en niemand.

 

Herman Koch is natuurlijk een fenomeen in boekenland. Tot mijn schande moet ik echter bekennen dat ik nog nooit iets van deze schrijver gelezen heb. Daar kwam verandering in toen ik ‘Geachte heer M.’ mocht lezen.

Het boek begint in briefvorm, de onderbuurman schrijft brieven naar de eens gevierde schrijver M. Deze schrijver is echter al een poosje over zijn hoogtepunt heen en raakt in vergetelheid. M. schreef jaren geleden een bestseller over de verdwijning van Jan Landzaat, leraar op een middelbare school. Deze man had een affaire met een leerlinge, maar zij maakte het uit. Landzaat heeft het hier moeilijk mee en doet verwoede pogingen om het meisje terug te krijgen. En dan is hij plotseling verdwenen. Wat weten het meisje en haar huidige vriend van deze vermissing? Wat is er nu eigenlijk precies gebeurd op die koude winterdag lang geleden? En wat is het verband tussen deze zaak, schrijver M. en zijn onderbuurman?

Meteen aan het begin ontstaat een beklemmende sfeer door de dreiging die uit de brieven spreekt. Nergens worden bedreigingen geuit, maar het is duidelijk dat de onderbuurman met meer dan normale belangstelling het leven en de huisgenoten van M. volgt.

“Ja, ik heb bepaalde plannen met u, meneer M. U denkt misschien dat u alleen bent, maar vanaf vandaag ben ik er ook. In zekere zin ben ik er natuurlijk altijd al geweest, maar nu ben ik er echt. Ik ben er, en ga voorlopig niet meer weg.”

Als het verhaal van de vermissing van Landzaat op gang komt, zit er weer spanning in het verhaal. Je wilt weten wat er nu precies is gebeurd, maar de waarheid wordt keer op keer uitgesteld.

Koch staat bekend om zijn vlijmscherpe observaties en beschrijvingen. En dat is terecht, zo blijkt ook uit dit boek. Ik heb genoten van zijn cynische beschrijvingen van de vrouw, leraren in het algemeen en de schrijverswereld. Toch vond ik het boek niet heel gemakkelijk lezen. De schrijver maakt telkens weer uitstapjes die op den duur gaan irriteren. Het onderliggende verhaal van de verdwijning van Landzaat is spannend, goed geschreven en leuk om te lezen. De teloorgang van een eens gevierde schrijver is ook boeiend. Koch’s scherpe analyses vond ik ook zeer de moeite waard. Maar de talrijke en omvangrijke uitstapjes maken het verhaal er niet beter op wat mij betreft. Pakte ik het boek de volgende dag weer op, dan moest ik eerst terugbladeren wat ik ook al weer gelezen had.

Er zitten veel wisselingen in zowel stijl, tijd en perspectief in het boek. Wisselingen in perspectief vind ik vaak juist leuk, omdat je dan als lezer een totaal beeld krijgt. Wisselingen in tijd maken het boek over het algemeen ook aantrekkelijk om te lezen, omdat het een zekere spanning oproept. De wisselingen in stijl vond ik echter minder geslaagd. Het begin is geschreven in briefvorm, dan leest het weer als een thriller, om vervolgens over te stappen naar een interview. Het maakte het geheel voor mij persoonlijk erg rommelig.

De plot is dan zeker weer onverwachts en ontzettend goed. Koch geeft zeker wel blijk van zijn vakmanschap, het verhaal zit uitstekend in elkaar. Zelfs de plot heeft een karakteristiek cynische lading…

Conclusie: aanrader door de scherpe observaties en de onverwachte plot, maar hier en daar ook een tikkeltje langdradig.

Titel: Geachte heer M. | Auteur: Herman Koch | Uitgever: Ambo | Anthos | ISBN: 9041415602 | Blz.: 432

3 gedachten over “Geachte heer M. – Herman Koch

  • 4 juni 2014 om 12:51
    Permalink

    Mooie recensie Monique! Het wisselen van stijl hanteert hij ook in Zomerhuis met zwenbad, daar kon ik het waarderen omdat ik het een zeer goed boek vond, bij Het Diner, dat juist een wereldwijd succes werd vond ik dat minder. Ik ga deze zeker lezen, je hebt mij nieuwsgierig gemaakt.

    Beantwoorden
      • 4 juni 2014 om 12:56
        Permalink

        Klopt en ik vind het telkens weer frappant dat jij mijn smaak zo goed kent 🙂

        Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!