De kleine Roemeense die nooit glimlachte – Lola Lafon

De kleine Roemeense die nooit glimlachte

“Wie een woord zoekt om een aanblik te beschrijven die zo mooi is dat er geen woorden voor zijn, kan voortaan ‘nadiaal’ gebruiken.”

 Nadia is 14 jaar wanneer zij als turnster de wereld verovert. De mensheid is in de ban van dit kleine, soepele, Roemeense elfje. Dankzij Nadia wordt Roemenië op de kaart gezet. Het Roemenië van Ceausescu. Het land waarin de turnmeisjes opgeleid worden tot turnmachines. Maar tegen welke prijs?

 In het ‘Woord vooraf’ verantwoordt Lola Lafon zich voor wat zij heeft geschreven. Het is het verhaal van Nadia Comăneci, de turnster die vijf gouden medailles won op de Olympische Spelen en de eerste ter wereld die een 10 scoorde op een Olympische wedstrijd. De waargebeurde feiten worden echter aangevuld met fictie.

“Gratie, precisie, grootse gebaren, risico’s en kracht, en je ziet er niets van! … En dan die botten…van zijdedraad zijn ze. Superieur van vorm. Elastisch.”

Nadia Comăneci, een naam waar ik nog nooit van gehoord had. De naam Ceausescu ken ik echter nog wel. Toen hij ten val kwam, had ik net de leeftijd dat ik het nieuws ging volgen. Ik weet nog dat ik zeer onder de indruk was van het hele gebeuren.
Met ‘De kleine Roemeense die nooit glimlachte’ heb ik echter goed kennis gemaakt met Nadia. Haar turn carrière met de vele hoogtepunten, maar ook het dieptepunt toen zij uitgespuugd werd doordat zij groeide en vrouw werd.

Lola Lafon heeft het verhaal van Nadia prachtig op papier gezet. Ze gebruikt een soort taal die precies past bij de elegante, dansende turnster die Nadia was. En tussendoor is zij er ook nog in geslaagd om een beeld neer te zetten van het land en zijn politiek. Terecht ook, wat sport en politiek waren in Roemenië totaal met elkaar verweven.

“Je stelde het regime in staat zijn systeem te promoten. Het absolute succes van het communisme, de apotheose van de selectie: het nieuwe, begiftigde Kind, mooi, gehoorzaam en prestatiegericht.”

Ik raakte onder de indruk van de beschrijvingen van de trainingsmethodes. Natuurlijk wist ik dat het niet allemaal rozengeur en maneschijn is in de turnwereld. Maar om op deze manier, waarbij je als lezer zo dicht bij Nadia staat, te lezen hoe er in Roemenië omgegaan werd met de sporters tijdens de jaren ‘70 en ‘80, schokte mij. Barbaarse methodes, uithongering, gebruik van pijnstillers alsof het snoepjes zijn, alles om de meisjes maar zover op te lappen dat ze hun kunstje weer kunnen doen.  Jonge meisjes die lijden aan anorexia, die laxeermiddelen en vochtafdrijvers innemen om maar aan de heersende eisen te kunnen voldoen. En dat, in Nadia’s geval, geheel vrijwillig, zoals zij zelf blijft zeggen. Meiden, die afgedaan hebben zodra zij in de puberteit komen en vrouwelijke vormen krijgen. Afgeschreven, als oud papier weggedaan. Verraden door hun eigen lichaam en door het volk.

“Het kleine meisje is een vrouw geworden en de betovering is verbroken.”

‘De kleine Roemeense die nooit glimlachte’ is een boek dat je meeneemt naar een gesloten land, naar een gesloten wereld die topsport heet. Nadia zelf geeft door monde van Lola Lafon een inkijkje in haar vroegere wereld. Aan het einde van een hoofdstuk vermeldt de auteur vaak de gesprekken die zij met Nadia had. Deze citaten zijn cursief gedrukt en geven een mooie aanvulling op het verhaal.

“Dus ja, ik kan wel glimlachen, maar pas als de missie is volbracht.”

Conclusie: een boeiend en verhelderende kijk op het leven en de carrière van Nadia Comăneci, turnster van wereldklasse die opgroeide tijdens de dictatuur van Ceausescu.

Titel: De kleine Roemeense die nooit glimlachte | Auteur: Lola Lafon | Vertaling: Manik Sarkar | Uitgever: Signatuur | ISBN: 9789056725235 | Blz.: 262

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!