Coma – Marcel de Jong

 

coma

 

Levend dood. Dood levend. 

De vader van Andreas wordt onwel en in vliegende vaart naar het ziekenhuis gebracht. Diagnose: hersenbloeding. Zijn leven wordt gered, maar vader wordt niet meer wakker. Andreas moet leren omgaan met een vader die in coma ligt. Het houdt hem dag en nacht bezig. Ineens krijgt hij te maken met onmenselijk moeilijke vragen en moet hij zware beslissingen nemen. Wat als zijn vader toch weer wakker wordt en als kasplantje verder moet leven? Wie beslist er eigenlijk over leven of niet meer leven? Heeft het leven een ondergrens en zo ja, waar ligt die grens dan?
Tijdens die zware periode komt ook nog eens zijn verleden op losse schroeven te staan en moet hij op zoek naar zijn eigen identiteit.

Coma is een onderwerp dat mij zeer aanspreekt en bezig houdt. In het verleden heb ik tijdens een stage met comapatiënten gewerkt. Het is zo’n bizar iets, iemand is er wel maar toch weer niet. En dan stond ik nog maar aan de zijlijn, was niet emotioneel verbonden met die mensen…
Ik was dan ook erg benieuwd naar het boek van Marcel de Jong. De titel is kort maar krachtig, geeft precies aan waar het in het boek om draait. De cover past daar uitstekend bij. Een medisch beeld, bijna een stilleven, in ijskoud blauw.

Marcel de Jong weet de lezer in prachtige zinnen mee te voeren in de wereld van Andreas. Als ik-persoon vertelt Andreas de gebeurtenissen rond de gezondheid van zijn vader. Hierdoor ben je als lezer zeer betrokken bij het hele gebeuren. De schrijver is in staat om mij de gevoelens van verdriet, onmacht, wanhoop en boosheid van Andreas te laten voelen. Het verhaal dringt vanaf het begin bij je binnen om je niet meer los te laten.

“Ik wist precies wat ze voelden. Benen die wel honderd kilo wogen. Een hoofd dat explodeerde van de vragen. En angst, vooral dat. Doodsangst die via elke porie het lichaam binnendrong en het denken volledig lamlegde. Ik had naast ze moeten lopen om te vertellen dat coma geen dood betekende, maar ook geen leven. Dat je als familielid zweefde in dikke mist waarin niemand je de weg kon wijzen.”

De gebeurtenissen in het heden worden heel gedoseerd afgewisseld met terugblikken in het verleden van Andreas. Het ontroerde mij regelmatig om die herinneringen aan zijn jeugd te lezen. Het zet je zelf ook aan het denken, welke herinneringen heb ik eigenlijk aan mijn jeugd als mijn ouders er niet meer zouden zijn om het me te vertellen?

De herinneringen van Andreas zijn niet allemaal even positief. Recente ontdekkingen roepen vragen op. De zoektocht naar zijn eigen identiteit is een verhaallijn naast de eigenlijke gebeurtenissen. Het geeft een stukje spanning en jeu aan het verhaal. Echt spannend wordt het naar mijn mening niet, ik had al snel in de gaten hoe een en ander in elkaar stak, maar het beteugelt de zware lading van ‘Coma’ enigszins. Dat maakt het boek prettig leesbaar, zonder loodzwaar aan te voelen.

Het is wel even een thema dat Marcel de Jong aansnijdt. Actueel en controversieel. Hoewel ‘Coma’ fictie is, zitten er zeker herkenbare elementen in van gebeurtenissen van de afgelopen jaren. Het ongeluk van zanger Albert Prins (zelfs zijn naam zal niet geheel uit de lucht zijn komen vallen) en de discussies die daarna losbarsten, doen sterk denken aan de gebeurtenissen rond prins Friso. Als een BN-er zoiets overkomt, bemoeit heel Nederland zich ermee via de media. Iedereen heeft een mening en die wordt vrijuit verkondigd. Dit verhaal laat echter de mens achter de patiënt en zijn familie zien. Mensen kunnen zoveel roepen, maar als het over je geliefde, je kind, je ouders gaat, is het ineens een heel ander verhaal.

‘Coma’ zet ons aan tot nadenken over het thema, over de onmenselijke beslissingen die artsen en familie van patiënten moeten maken. Is er een ondergrens aan het leven? Mogen wij als mens beslissen om het leven van een ander mens te beëindigen? Welke rol speelt geld, de kosten van een behandeling, in het nemen van deze beslissingen?

“En het ergste was dat ik wist dat mijn vader me altijd zou blijven nadragen dat ik het gore lef had om hem te laten leven. Hij had het mis: ik had geen lef, ik was te laf.”

Marcel de Jong sleurt je mee in een proces van verdriet en rouw, van afscheid nemen van je verleden, ook al is er geen overledene. Een proces met ongelooflijk moeilijke vragen en te nemen beslissingen. Ontroerend, heftig, vast en zeker herkenbaar voor mensen die in soortgelijke situaties verkeren. En dat alles is verpakt in een soepel lezend verhaal, geschreven in prachtige taal.

“En toch blijft u ermee doorgaan.” “Wat moet ik anders. Hij is mijn vader.”

Conclusie: een actueel en controversieel thema, dat de lezer aan het denken zet, gegoten in een soepel jasje met een vleugje spanning.

Titel: Coma | Auteur: Marcel de Jong | Uitgever: Passage | ISBN: 9789054522898 | Blz.: 196

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!